Sau chip và xe điện, robot thông minh trở thành tâm điểm cạnh tranh công nghệ mới

Ủy ban Truyền thông Liên phạm Mỹ (FCC) đã ban hành quy định dừng cấp phép lưu hành cho các mẫu robot mới xuất xứ từ Trung Quốc chưa qua kiểm định. Quyết định này được đưa ra dựa trên những đánh giá về mức độ an toàn của hệ thống hạ tầng và khả năng quản lý dữ liệu đối với các thiết bị có tính tích hợp cao.

Khác biệt hoàn toàn so với máy tính hay điện thoại thông minh, robot hình người sở hữu hệ thống phần cứng phức tạp bao gồm cảm biến chiều sâu, camera độ phân giải cao, micro, hệ thống định vị LiDAR và các thuật toán AI nâng cao. Nhờ các trang bị này, robot có thể tái tạo không gian ba chiều, ghi nhận môi trường xung quanh và tự di chuyển trong nhà kho, xưởng sản xuất hay khu dân cư.

Không chỉ dừng lại ở các mẫu robot hình người phức tạp, quy định kiểm soát mới còn bao hàm cả những dòng robot mặt đất có trọng lượng từ 2 kg trở lên nếu có trang bị cảm biến môi trường và tính năng kết nối không dây. Điều này trực tiếp gây ảnh hưởng đến kế hoạch ra mắt thị trường của nhiều dòng robot dịch vụ, robot giao hàng hay thiết bị hút bụi tự động thế hệ mới. Tuy nhiên, các dòng sản phẩm đã hoàn tất thủ tục cấp phép trước thời điểm ban hành quy định vẫn được lưu hành bình thường.

Trong vài năm gần đây, ngành công nghiệp chế tạo robot tại Trung Quốc phát triển mạnh mẽ với các đại diện tiêu biểu như Unitree, UBTech hay AgiBot. Việc ra mắt các mẫu robot hình người có mức giá cạnh tranh đã giúp các đơn vị này nhanh chóng thương mại hóa sản phẩm vào các mảng kho vận, bán lẻ và phòng lab nghiên cứu. Đây được xem là nguồn cung dữ liệu thực tế quan trọng để huấn luyện các mô hình trí tuệ nhân tạo thế hệ tiếp theo.

Các quy định kiểm soát mới tạo ra nhiều phản ứng trái chiều trong cộng đồng công nghệ và giới đầu tư. Một bộ phận chuyên gia nhận định việc thiết lập tiêu chuẩn kỹ thuật nghiêm ngặt sẽ thúc đẩy các doanh nghiệp sản xuất nội địa như Tesla, Figure AI hay Boston Dynamics tối ưu hóa công nghệ, dù các đơn vị này vẫn phụ thuộc nhất định vào chuỗi linh kiện toàn cầu.

Ở chiều ngược lại, không ít nhà nghiên cứu lo ngại rào cản thương mại đối với phân khúc phần cứng giá rẻ sẽ làm gia tăng chi phí vận hành cho các phòng thí nghiệm và công ty khởi nghiệp. Việc tiếp cận nền tảng thử nghiệm bị hạn chế có thể gián tiếp làm chậm tốc độ thử nghiệm công nghệ AI trong ngắn hạn.

Trước các động thái kiểm soát kỹ thuật từ phía Mỹ, Bộ Thương mại Trung Quốc đã lên tiếng yêu cầu gỡ bỏ các rào cản thương mại nhằm tạo môi trường kinh doanh bình đẳng cho các doanh nghiệp công nghệ, đồng thời khẳng định sẽ cân nhắc các giải pháp phù hợp để bảo vệ quyền lợi cho ngành sản xuất trong nước.

Sự xuất hiện của các quy định mới đối với robot thông minh cho thấy AI hiện thân đang trở thành mảnh ghép quan trọng trong bức tranh công nghệ toàn cầu. Sự đan xen giữa phần mềm trí tuệ nhân tạo và cỗ máy cơ khí thực tế hứa hẹn sẽ tiếp tục tái định hình chuỗi cung ứng phần cứng cũng như xu hướng phát triển của ngành robot trong nhiều năm tới.